Szpitale ogólne (stacjonarne i dzienne)

Uwagi metodologiczne

Prezentacja danych statystycznych według województw. UWAGA: Po zaznaczeniu kilku województw elementy graficzne inne niż mapa przedstawiają wartość średnią dla zaznaczonych regionów. Gdy nie są wskazane województwa, prezentowana jest wartość dla całego kraju.

Źródłem danych jest sprawozdawczość resortowa Ministerstwa Zdrowia oraz Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji sporządzana na formularzach o symbolach: MZ-29 (Sprawozdanie o działalności szpitala ogólnego) i MSWiA-43 (Sprawozdanie o działalności szpitala ogólnego i szpitala psychiatrycznego). Prezentowane dane dotyczą działalności szpitali ogólnodostępnych (ogólnych) i nie uwzględniają szpitali w zakładach karnych i aresztach śledczych utworzonych przez Ministra Sprawiedliwości, a także zakładów lecznictwa uzdrowiskowego oraz wykonujących działalność leczniczą w zakresie stacjonarnej opieki psychiatrycznej. Od 2019 r. w sprawozdaniach MZ-29 i MSWiA-43 podmioty lecznicze deklarują charakter działalności szpitala, tj. stacjonarny (udzielający świadczeń medycznych w trybie stacjonarnym i dziennym) lub dzienny/leczenia jednego dnia (udzielający świadczeń medycznych tylko w trybie dziennym). 

Zgodnie z ustawą z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r. poz. 799) szpitalem jest zakład leczniczy podmiotu leczniczego albo wydzielona jednostka organizacyjna zakładu leczniczego, w którym podmiot wykonuje działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne szpitalne. Liczbę szpitali, łóżek i miejsc dziennych podano według stanu w dniu 31 grudnia. Liczba leczonych w szpitalach stacjonarnych obejmuje pacjentów hospitalizowanych, zarejestrowanych w księdze głównej szpitala w ciągu roku (leczeni bez ruchu międzyoddziałowego), natomiast liczba leczonych w trybie stacjonarnym w oddziałach szpitalnych obejmuje pacjentów hospitalizowanych, zarejestrowanych w poszczególnych oddziałach w ciągu roku (leczeni z ruchem międzyoddziałowym). Liczba leczonych w szpitalach dziennych uwzględnia wyłącznie pacjentów korzystających ze świadczeń zdrowotnych w trybie dziennym (tzw. leczenia jednego dnia). Dane dotyczące działalności oddziałów szpitali stacjonarnych oraz wybranych świadczeń opieki zdrowotnej (wykonanych zabiegów operacyjnych, dializ, przyjętych porodów i udzielonych porad ambulatoryjnych pacjentom niehospitalizowanym w izbach przyjęć lub w szpitalnych oddziałach ratunkowych) nie obejmują szpitali dziennych. 

Dane statystyczne o oddziałach szpitalnych (w szpitalach ogólnych) prezentowane są dla 35 rodzajów oddziałów, opracowywanych przez Ministerstwo Zdrowia, w oparciu o część VIII resortowego kodu identyfikacyjnego, charakteryzującego specjalność komórki organizacyjnej zakładu leczniczego. Kody zostały określone w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 17 maja 2012 r. w sprawie systemu resortowych kodów identyfikacyjnych oraz szczegółowego sposobu ich nadawania (tekst jednolity: Dz.U. z 2019 r. poz. 173). Tabela nie zawiera niektórych oddziałów o profilu dziecięcym. Kody tych oddziałów są liczbą nieparzystą, o jeden większą niż kody oddziałów udzielających świadczeń zdrowotnych osobom dorosłym.

Podstawowe pojęcia:
Hospitalizacja – świadczenie medyczne udzielone w stacjonarnym oddziale szpitalnym trwające co najmniej jedną noc (czas liczony od chwili wpisu do księgi głównej szpitala do chwili wypisu).
Leczeni bez ruchu międzyoddziałowego – pacjenci hospitalizowani, zarejestrowani w księdze głównej szpitala (nie uwzględnia się ruchu pacjentów pomiędzy oddziałami szpitalnymi).
Leczeni z ruchem międzyoddziałowym – pacjenci hospitalizowani, zarejestrowani w poszczególnych oddziałach szpitalnych (pacjent przebywający na kilku oddziałach w trakcie jednego pobytu w szpitalu jest liczony niezależnie/kilkukrotnie).
Leczeni dziennie – pacjenci korzystający ze świadczeń medycznych udzielanych w zakładzie leczniczym (np. w szpitalu) w trybie dziennym, tj. z zamiarem ich zakończenia w okresie nieprzekraczającym 24 godzin.
Łóżko – umieszczone na stałe w sali chorych z pełnym wyposażeniem, zaopatrzone w pościel, zajęte przez chorego lub przygotowane na jego przyjęcie; do łóżek w szpitalach ogólnych nie wlicza się miejsc pobytu dziennego, łóżek/leżanek wchodzących w skład wyposażenia stanowiska diagnostycznego, porodowego, dializacyjnego itp. oraz łóżek pomocniczych, na których pacjent przebywa chwilowo (np. wybudzeniowych), zalicza się (od 2008 r.) łóżka i inkubatory dla noworodków.
Miejsce dzienne – łóżko, leżanka, fotel itp. przeznaczony do pobytu pacjenta w trakcie dnia.
Osobodni – łączna liczba dni pobytu osób leczonych stacjonarnie w zakładzie leczniczym w ciągu roku (dzień przyjęcia i wypisania liczy się jako jeden dzień pobytu).
Pacjent stacjonarny – osoba formalnie przyjęta na leczenie lub pod opiekę, do szpitala lub innego stacjonarnego zakładu leczniczego, pozostająca w nim na minimum jedną noc lub dłużej niż 24 godziny.
Średnia liczba łóżek – suma liczby łóżek według stanu na koniec poszczególnych miesięcy podzielona przez 12, tj. liczbę miesięcy w roku.
Średni czas pobytu pacjentów stacjonarnych (w dniach) – iloraz osobodni i łącznej liczby osób leczonych w trybie stacjonarnym w ciągu roku.
Wskaźnik przeciętnego wykorzystania łóżek w ciągu roku – Iloraz osobodni i średniej liczby łóżek wyrażony w dniach lub przeliczony na udział procentowy tych dni w roku, gdzie za 100% przyjmuje się 365 dni.
Wskaźnik przelotowości – iloraz liczby osób leczonych stacjonarnie w ciągu roku i średniej liczby łóżek, obrazujący średnią liczbę hospitalizowanych pacjentów przypadających na jedno łóżko w danym roku.
Wypisani pacjenci – pacjenci, którzy opuścili szpital po przebytym leczeniu w trybie stacjonarnym, w liczbie tej nie uwzględnia się osób zmarłych i pozostających w szpitalu w dniu 31 grudnia na następny rok.

Powiązane opracowania:
Szpitale w 2024 roku (https://krakow.stat.gov.pl/infografiki/infografiki-us-krakow/szpitale-w-2024-r-,129,3.html)
Zdrowie i ochrona zdrowia w 2024 roku (https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/zdrowie/zdrowie/zdrowie-i-ochrona-zdrowia-w-2024-r-,1,15.html)
Zeszyt metodologiczny. Statystyka zdrowia i ochrony zdrowia – sprawozdawczość GUS (https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/zdrowie/zdrowie/zeszyt-metodologiczny-statystyka-zdrowia-i-ochrony-zdrowia-sprawozdawczosc-gus,21,2.html)

Temat dostępny w bazach danych:
Bank Danych Lokalnych -> Ochrona zdrowia, opieka społeczna i świadczenia na rzecz rodziny (https://bdl.stat.gov.pl/bdl/dane/podgrup/temat)
Dziedzinowe Bazy Wiedzy -> Społeczeństwo -> Zdrowie i ochrona zdrowia (https://dbw.stat.gov.pl/dashboard/214)

Opracowanie:
Urząd Statystyczny w Krakowie
Ośrodek Statystyki Zdrowia i Ochrony Zdrowia
ul. Kazimierza Wyki 3, 31-223 Kraków
tel. +48 12 41 56 011
https://krakow.stat.gov.pl