Krwiodawstwo 

Uwagi metodologiczne

Prezentacja danych statystycznych według województw. UWAGA: Po zaznaczeniu kilku województw elementy graficzne inne niż mapa przedstawiają wartość średnią dla zaznaczonych regionów. Gdy nie są wskazane województwa, prezentowana jest wartość dla całego kraju łącznie z danymi Ministerstwa Obrony Narodowej (MON) oraz Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA).

Zbiorcze zestawienia danych dotyczące krwiodawstwa i krwiolecznictwa dostarcza Narodowe Centrum Krwi. Dane te są pozyskiwane z Regionalnych Centrów Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa, a także z Wojskowego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa oraz z Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji przy wykorzystaniu formularzy o symbolach: MZ-42 (Sprawozdanie z działalności regionalnego centrum krwiodawstwa i krwiolecznictwa), a także MSWiA-44 (Sprawozdanie z działalności Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa MSWiA) oraz MSWiA-46 (Sprawozdanie ze zużycia krwi i jej składników w samodzielnych publicznych zakładach opieki zdrowotnej oraz Państwowym Instytucie Medycznym MSWiA). Zestawienia danych obejmują informacje o liczbie centrów krwiodawstwa i krwiolecznictwa, ich oddziałów terenowych, krwiodawców, w tym honorowych, a także donacji krwi i jej składników oraz produkcji (preparatyki) składników krwi. Dane pozyskane z Regionalnych Centrów Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa prezentowane są w przekroju wojewódzkim, natomiast dane pozyskane z Wojskowego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa (MON) oraz z Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa MSWiA dostępne są tylko na poziomie kraju. Z tego powodu na mapach i w przekrojach wojewódzkich (po zaznaczeniu) nie uwzględniono danych Ministerstwa Obrony Narodowej (MON) oraz Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA).

Wyjaśnienie skrótów:
FFP – osocze świeżo mrożone, 
KKCz – koncentrat krwinek czerwonych, 
KKP – koncentrat krwinek płytkowych z krwi pełnej, 
KKP-Af. – koncentrat krwinek płytkowych z aferezy.

Podstawowe pojęcia: 
Krwiodawstwo – działania mające na celu dobrowolne (honorowe) i nieodpłatne pozyskiwania krwi i jej składników w celu jej przetoczenia lub przetworzenia w krwiopochodne produkty lecznicze. Krwiodawstwo swoim zakresem obejmuje działania promocyjne, pobranie oraz preparatykę krwi, a także jej wydawanie.
Krwiodawca – osoba, która oddała krew lub jej składnik do celów innych niż badania diagnostyczne.
Donacja – pobranie krwi lub jej składnika do celów klinicznych, diagnostycznych, produkcyjnych.
Dawca wielokrotny stały – osoba regularnie oddająca krew (przynajmniej 2 razy w ciągu 24 miesięcy), dawca wielokrotny powtórny to osoba, która oddała krew w okresie dłuższym niż 2 lata od ostatniej donacji.
Jednostka krwi pełnej – w przybliżeniu 450 ml, jeden litr krwi pełnej równa się 2,22 jednostki.
Jednostka koncentratu krwinek czerwonych równa się w przybliżeniu 250 ml, jeden litr koncentratu krwinek czerwonych równa się w przybliżeniu 4 jednostkom.
Jednostka świeżo mrożonego osocza – w przybliżeniu 200 ml, jeden litr osocza równa się w przybliżeniu 5 jednostkom.
Jednostki organizacyjne publicznej służby krwi – instytut naukowo-badawczy, regionalne centra krwiodawstwa i krwiolecznictwa, Wojskowe Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa, Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa utworzone przez Ministra właściwego ds. wewnętrznych. Do ich zadań należy m.in. pobieranie, preparatyka oraz wydawanie krwi i jej składników do podmiotów leczniczych, a także realizacja zaopatrzenia w produkty krwiopochodne, rekombinowane koncentraty czynników krzepnięcia, desmopresynę i inne produkty lecznicze.

Powiązane opracowania:
Krwiodawstwo w 2025 roku (https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/zdrowie/zdrowie/krwiodawstwo-w-2025-r-,18,5.html)
Zdrowie i ochrona zdrowia w 2024 roku (https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/zdrowie/zdrowie/pomoc-dorazna-i-ratownictwo-medyczne-w-2025-r-,14,10.html)
Zeszyt metodologiczny. Statystyka zdrowia i ochrony zdrowia – sprawozdawczość GUS (https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/zdrowie/zdrowie/zeszyt-metodologiczny-statystyka-zdrowia-i-ochrony-zdrowia-sprawozdawczosc-gus,21,2.html)

Temat dostępny w bazach danych:
Bank Danych Lokalnych -> Ochrona zdrowia, opieka społeczna i świadczenia na rzecz rodziny (https://bdl.stat.gov.pl/bdl/dane/podgrup/temat)
Dziedzinowe Bazy Wiedzy -> Społeczeństwo -> Zdrowie i ochrona zdrowia (https://dbw.stat.gov.pl/dashboard/214)

Opracowanie:
Urząd Statystyczny w Krakowie, 
Ośrodek Statystyki Zdrowia i Ochrony Zdrowia
ul. Kazimierza Wyki 3, 31-223 Kraków
tel. +48 12 41 56 011
https://krakow.stat.gov.pl